FavoriteLoadingافزودن به فهرست اشعار منتخب

غزل ۱۰۵- صوفی ار باده به اندازه خورد نوشش باد

صوفی ار باده به اندازه خورد نوشش باد ور نه اندیشه این کار فراموشش باد
آن که یک جرعه می از دست تواند دادن دست با شاهد مقصود در آغوشش باد
پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد
شاه ترکان سخن مدعیان می‌شنود شرمی از مظلمه خون سیاووشش باد
گر چه از کبر سخن با من درویش نگفت جان فدای شکرین پسته خاموشش باد
چشمم از آینه داران خط و خالش گشت لبم از بوسه ربایان بر و دوشش باد
نرگس مست نوازش کن مردم دارش خون عاشق به قدح گر بخورد نوشش باد
به غلامی تو مشهور جهان شد حافظ حلقه بندگی زلف تو در گوشش باد

 

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

۱۲ نظر

در صورت تمایل می‌توانید دیدگاه، پیشنهاد و یا مطلب ادبی خود را در زیر وارد نمایید.

دیدگاه‌ها

پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت
آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد
منظور حافظ از این بیت چیه؟
می تونیم این طور استنباط کنیم که حافظ برای خدا خطا قائل شده

[پاسخ]

منظور این است که خدا هیچگاه کاری رااشتباه انجام نمیدهد

[پاسخ]

این میگه که وقتی تو این دیدگاهو داشته باشی دیگه خطا های مردمو عیب نمیگیری.

[پاسخ]

سلام
در این بیت نه تنها اشاره می کند که خداوند از خطا مبرا بوده بلکه به خاطر صفت ستار العیوب بودنش هم مورد ستایش قرار گرفته است.

[پاسخ]

با سلام
در پاسخ به دوستانی که اظهار نظر نموده اند که منظور از بیت پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت/آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد باید عرض کنم که بر حسب ظاهر از این بیت چنین برداشتی نمی توان کرد. در مورد مفهوم این بیت دو نظر می توان ارائه داد:
نخست اینکه پیر ما گفت که در آفرینش جهان خطایی وجود نداشته وبلافاصله با آوردن عبارت “آفرین برنظر پاک خطاپوشش باد” شاعر در پی آن است که بیان کند جهان آفرینش چندان هم بدون خطا و اشتباه نیست. این تعبیری است که بخصوص دین ستیزان و ملحدان را بسیار خوش می‌آید و در هر حال ظاهر بیت چنین معنی ای را افاده می کند
دوم اشاره شاعر گرانقدر به حدیثی است ار رسول خدا که فرمود :رفع عن امتی تسعه الاشیا الخطا و النسیان و….
یعنی از امت من ۹ چیز برداشته شد خطا و فراموشی و…
در مورد دلالت این حدیث و آنچه مورد نظر رسول گرامی اسلام بوده است میان علما اختلاف است به ویژه بحث برسر عبارت رفع است که منظور از برداشته شد چیست چون به واقع نفس خطا و فراموشی در میان امت اسلام وجود دارد برخی بر این عقیده اند که حداقل در مورد خطا منظور این است که خداوند امت محمد را به واسطه اعمالی که از روی خطا مرتکب شده اند مواخذه نمی کند با این وصف اگر بخواهیم بیت را با توجه به حدیث مذکور معنا کنیم باید بگوییم که:
پیر یعنی حضرت رسول فرمود که خداوند از خطا می گذرد
توضیح اینکه خطا عمل نادرستی است که انسان از روی نا آگاهی و بدون قصد و عمد مرتکب می شود

[پاسخ]

خداوند در قرآن بعد از آفرینش انسان میفرماید فتبارک الله احسان الخالقین اشاره حافظ به همین واقعه است

[پاسخ]

نظر من با اقای علیرضا یکی است و دراین بیت منظور حضرت حافظ همان حدیث پیامبر است و منظور از پیر ما همان پیامبر است.متاسفانه بعضی از علما این بیت حافظ رااین جور تفسیر میکنند که شاعر منظورش خطا پوشی پیر است و حضرت حافظ را بدین سبب کافر میدانند که این تفسیر خطای محض خود این علماست که شناخت مناسبی از حضرت حافظ ندارند

[پاسخ]

اگربخواهم برداشتی غیرازکفرحافظ داشته باشم هیچکدام ازتفاسیرمربوط به این بیت تاکنون من را راضی نکرده است لطفا اگردوستی مطلب جدید ومستندی دارد به من ارایه دهد .باتشکروسپاس

[پاسخ]

شاید حافظ از مصراع آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد، منظورش خطاشوی بوده یعنی کسی که خطا هارو از بین میبره چنانکه جای دیگه ای میگه: آبرو میرود ای ابر خطا پوش ببار. وگرنه حافظ هیچ وقت نگفته که بر قلم صنع خطا رفته چنانکه میگه: نیست در دایره یک نقطه خلاف از کم و بیش/که من این مساله بی چون و چرا می بینم

[پاسخ]

با سلام، با عرض ادب و احترام به همه دوستان
در این بیت چیزی جز راستی و صحت گفتار حافظ وجود ندارد
پس از قضییه منصور حلاج عرفا عقایدشان را پشت کلمات مخفی می کردند
حافظ به صراحت می گوید که این هستی پر از اشکال است و ایراداتی دارد اما پیرما از سر کرم و لطفش است که می گوید بی عیب است
این واقع بینی حافظ است
لطفا عقاید مذهبی خود را دور بریزید و دوباره شعر را بخوانید
چرا باید از اصل معنی با مغلطه به جای دیگری برویم وقتی معنی انقدر واضح است

[پاسخ]

سلام
به نظر من این بیت می تونه اشاره به این دیدگاه کلامی اشاعره داشته باشه که معتقدندجهان خیر محضه وهیچ گونه زشتی وشری درجهان نیست. وبلاها وشرورنسبی اند وما آن را شر می بینیم. حال آنکه درحقیقت شر نیستند.

[پاسخ]

اینجوری که شما می‌فرمایید باید برای تفسیر اشعار حافظ اعتقادات مذهبی خودمون رو دور بریزیم، برداشت بنده اینه که حافظ هم اعتقاد مذهبی نداشته و این لطائف که از سر زلف یار می‌گفت و قرآن زبر خواندن با چارده روایت و هرچه کرد همه از دولت قرآن کردن رو نادیده بگیریم.
این برداشت شخص شماست که فقط این تک بیت رو در نظر گرفتید مثل کسانی که فیل رو در تاریکی لمس می‌کردن.
کدوم قسمت از اجزای طبیعت رو حافظ اعتقاد داشت که خطا و اشتباهی در بوجود آوردنش هست؟ خوبه الان ملحدینی مانند داروین که معتقدند طبیعت از سر تصادف و اتقاق بوجود اومده بازهم اشکالی براون نمی‌گیره و عده ای دیگه طبیعت رو بعنوان خالق خودشون میشناسن و اون‌رو تا حد پرستش قبول دارن.
آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد که با وجود اینکه خودش تا اینقدر علیم و دقیقه باز هم خطاهای ما بندگانش رو می‌بخشه و اون‌قدر کریمه که ما هر روز به درگاهش گناه می‌کنیم ولی انه تواب رحیم.

[پاسخ]

دیدگاه‌تان را بنویسید:

(لازم)

(لازم)


به صورت خودکار کلمات فینگلیش را به فارسی تبدیل کن. در صورتی که می‌خواهید انگلیسی تایپ کنید Ctrl+g را فشار دهید.